Een stamboom is een document waarop de naam en de afstamming van de hond staan. Drie generaties worden vermeld: de ouders, grootouders en overgrootouders. Daarnaast is een aantal gegevens opgenomen, zoals geboortedatum van de hond, samenstelling van het nest, reu of teef, kleur, identificatie, fokker en eigenaar. En elke stamboom heeft een uniek nummer.
De stamboom put uit een stamboek. Generatie na generatie worden de gegevens daarin opgeslagen. In Nederland heet het stamboek het NHSB, Nederlands Honden Stamboek. Dit wordt bijgehouden door de Raad van Beheer op Kynologisch gebied in Nederland. In elk land is zo'n instantie die het stamboek voert, meestal 'Kennel Club' genoemd. De nationale stamboeken zijn vanaf iets meer dan honderd jaar geleden geopend.
De nationale Kennel Clubs zijn aangesloten bij een wereldwijde overkoepelende organisatie, de Fédération Cynologique Internationale (FCI). De Kennel Club van de Verenigde Staten (AKC) en Engeland (The Kennel Club) hebben zich daar niet bij geschaard, maar hebben wel een overeenkomst met de FCI. De FCI-landen en de Engelse en Amerikaanse Kennel Club erkennen elkaars stamboek en stambomen. Als een hond uit het buitenland wordt geïmporteerd, moet zijn stamboom bij de Raad van Beheer worden aangemeld, waarna de hond in beginsel in het NHSB kan worden opgenomen.
Men kan voor alle zekerheid eerst bij de Raad van Beheer vragen of de buitenlandse stamboom door de FCI erkend is. Als een fokker de pups in het NHSB wil laten opnemen, kan dat alleen als de ouderdieren in een door de FCI erkend stamboek vermeld staan. Hebben ze een Nederlandse eigenaar, dan moeten ze een NHSB-nummer hebben (Importhonden moeten naar het Nederlandse stamboek zijn overgeschreven) en op naam van de eigenaar geregistreerd staan. De eigenaar van de reu tekent een verklaring dat zijn reu (met naam en NHSB-nummer) op die en die dag de teef (met naam en NHSB-nummer) heeft gedekt.
Regelmatig komt het voor dat honden geen stamboom hebben, hoewel zij daar wel recht op zouden hebben gehad, enkel en alleen omdat de fokker nalatig is geweest de eerder genoemde aangifte of de stamboomaanvraag op tijd in te sturen. Daarmee is overigens niets gezegd over hun individuele waarde voor de eigenaar. Maar in de kynologie kunnen ze niet meespelen. Toch jammer als je dat pas ontdekt als je de pup al hebt aangeschaft en je wilde zo graag met je hond gaan showen en werken. Het ingeschreven staan in het NHSB wordt binnenkort trouwens nog wat waardevoller. Het wordt een teken van de zorgvuldigheid waarmee de hond is gefokt, een kwaliteitscertificaat. De rasverenigingen zijn namelijk op dit moment bezig voor hun ras eisen te formuleren waaraan fokdieren moeten voldoen. Die liggen voornamelijk op het gebied van gezondheid, karakter en eventueel werkeigenschappen.
Het fokreglement bevat verder ook regels om het zogenaamde 'doorfokken' tegen te gaan. Dus angst daarvoor is geen reden meer om van een rashond af te zien, integendeel. Zodra het reglement gereed is, koppelt de Raad van Beheer daar een nieuwe methode aan vast van inschrijven in het NHSB.
Beantwoorden beide ouderdieren aan de hoogste eisen die in dat ras worden gesteld, dan krijgen hun pups een stamboomcertificaat. Voldoet een van beide ouders aan slechts een deel ervan, dan krijgen de pups een afstammingsbewijs. Als een van de ouders, of beiden, niet aan de eisen voldoen, dan worden de pups niet meer ingeschreven. Inschrijving in het NHSB, en de manier waarop, geeft dus een indicatie over de 'kwaliteit van het productieproces van de pup'. Wie dan nog een niet ingeschreven pup aanschaft, handelt onvoorzichtig en dom.
Soms hebben honden geen geluk en gaan ze van de ene baas naar de andere. Tijdens die zwerftocht raakt de stamboom soms kwijt. De uiteindelijke eigenaar kan onder bepaalde condities een duplicaat opvragen, als voor deze hond ooit een stamboom is aangemaakt. Neem altijd even contact op met de Raad van Beheer.
Dekaangifte
Binnen drie weken (21 dagen) na de dekking stuurt de fokker een dekaangifte formulier in naar de Raad van Beheer (RvB), overkoepelende organisatie van rashondenverenigingen in Nederland.
Op het formulier worden de gegevens van de teef en de reu ingevuld en de gegevens van hun eigenaren. Beide eigenaren ondertekenen de aangifte.
Na ontvangst van de dekaangifte stuurt de Raad van Beheer de fokker :
1 - Een bevestiging van de dekaangifte met de gegevens zoals die bij de Raad van Beheer over de twee ouderdieren en de eigenaar/fokker bekend zijn. Op de achterkant van de bevestiging bevinden zich de afstammingsgegevens en eventueel behaalde titels.
2 - Een gedeeltelijk ingevuld geboorteaangifte formulier.
De gestuurde gegevens kan de fokker controleren. Eventuele correcties en/of aanvullingen kunnen naar de Raad gestuurd worden.
Geboorteaangifte
De fokker zorgt ervoor dat het geboorteformulier binnen tien dagen na de geboorte door de Raad ontvangen is. De namen van de pups (!), het geslacht, de geboortedatum en het aantal pups worden ingevuld.
Naamgeving pups
De complete naam van een in het Nederlandse Hondenstamboek in te schrijven hond mag maximaal dertig letters beslaan, inclusief de kennelnaam, maar exclusief de spaties tussen de woorden. De spaties tellen dus niet mee.
Is er gefokt zonder kennelnaam dan mag de naam van de pups maar uit één woord bestaan, dat woord mag niet bestaan uit een samenstelling van woorden die normaal apart worden geschreven, en in een nest mogen die namen niet dezelfde elementen bevatten (wat neer zou komen op een verkapte kennelnaam). Dus niet Blafjantje, Blafpietje en Blafkeesje, maar Jantje, Pietje en Keesje.
Chippen
Na betaling zal de chipper, in overleg met de fokker, tussen vijf en acht weken na de geboorte de pups komen chippen.
De chipper neemt het gedeeltelijk ingevulde aanvraagformulier stambomen mee. Dat formulier wordt volledig ingevuld (o.a. chipnummers, kleuren, eventuele variëteit) en wordt door de fokker ondertekend.
Pas op dit moment worden de eerder doorgegeven namen aan een specifieke pup gekoppeld!
De chipper controleert nogmaals alle gegevens en neemt het ingevulde aanvraagformulier mee naar de Raad van Beheer. De gegevens worden verwerkt en de stambomen worden naar de fokker gestuurd (ongeveer acht tot twaalf weken na de geboorte).
Chipnummer Raad van Beheer
Alle pups die in Nederland geboren en door de Raad van Beheer geregistreerd en van een chip worden voorzien hebben een chipnummer dat begint met 52814000.
Registratiebewijs
Op de stamboom wordt geen naam van de eigenaar geprint. Eigenaarsregistratie wordt vermeld op een apart registratiebewijs.
Op dit registratiebewijs staan de gegevens van de hond en de gegevens van de huidige eigenaar. Verder is er ruimte voor het invullen van een eventuele nieuwe eigenaar.
Eigendomsoverdracht
Bij het overdragen van het eigendom van de hond worden de gegevens van de nieuwe eigenaar ingevuld op het registratiebewijs. Vervolgens ondertekenen zowel de nieuwe als de oude eigenaar het bewijs dat daarna naar de Raad van Beheer gestuurd wordt.
De nieuwe eigenaar ontvangt een nieuw registratiebewijs van de Raad van Beheer met daarop zijn eigen naam geprint.
Eigendomsoverdracht van fokker naar koper
De eerste herregistratie, van fokker naar koper, zal gratis zijn. De verantwoording voor deze herregistratie ligt bij de fokker.
De fokker ontvangt bij het chippen een 'aanvraagformulier registratiebewijs'. Deze aanvraagformulieren, waarop de op dat moment bekende gegevens van de betreffende pups staan vermeld, worden door de chipper bij de fokker achtergelaten.
Als eigenaar staat op deze aanvraagformulieren de fokker van het nest vermeld.
Deze aanvraagformulieren moeten binnen zes maanden na de geboortedatum van de pups teruggestuurd worden naar de Raad van Beheer. De fokker is verplicht elk aanvraagformulier (ook van de honden die hij zelf houdt) binnen deze termijn om te zetten in een definitief registratiebewijs.
'Graag wil ik een stamboom voor de pup die ik net heb gekregen; hij heeft daar recht op, want zijn vader is ook ingeschreven in het Nederlands Hondenstamboek en de moeder heeft een stamboom in de European Club Canin.'
'Ik heb een schat van een hond uit het asiel gehaald. Ik kreeg er geen stamboom bij. Mag ik die nu van u hebben?'
'Hoe moet ik te werk gaan om de stamboom van mijn bij 'X' (naam Nederlandse of ook vaak Belgische hondenhandelaar) gekochte hond te laten registreren bij de Raad van beheer op Kynologisch Gebied?'
Elke dag kloppen er wel mensen met zulk soort vragen bij de Raad van Beheer aan. Het antwoord dat ze krijgen valt hen vaak tegen. Hoe zit dat stamboom aanvragen in elkaar?
Bijgewerkt 19 januari 2011
Alles over de Stamboom
